Patrona Halil İsyanı Neden Çıkmıştır?

Bu yazımızda 1718 yılında başlayan Lale Devri'nin bitmesine sebep olan Yeniçerilerin başlamasına öncü olduğu Patrona Halil İsyanının neden başladığını anlatacağız.

Patrona Halil İsyanı, 1718 yılında başlayan Lale Devrinin 1730 yılında kapanmasına sebep olan isyanın ismidir. İsyanın başrolünde Patrona Halil isimli bir Yeniçeri ve destekleyen diğer Yeniçeriler bulunmaktadır. İsyanın ortaya çıkma nedenini anlamak içinde Yeniçerilerin tarihine ve Osmanlı’nın ekonomisine bakmamız gerekmektedir.

Yeniçerilerin Tarihi ve Osmanlı’nın Ekonomisi

15. Yüzyıl’da alan bilinen haline gelen Yeniçeri ocağı, 16. Yüzyıl’da ise en güçlü zamanlarını yaşamıştır. Askerlik dışında bir iş yapmaları yasak olan Yeniçeriler elde ettikleri ganimetleri ise Yahudi tüccarlar acılığıyla işletiyorlardı. Sultan 3. Murad döneminde ise Yeniçeri ocağı’na Müslümanlar da kabul edilmeye başlanmıştır. Savaş ganimetlerinin düşmesi sebebi ile Yeniçerilerin evlenmelerine, askerlik dışındaki mesleklerle ilgilenmelerine göz yumulmasına bu dönemde başlanmıştır.

17. Yüzyıl’dan itibaren ise Yeniçeri ocağı silahlı bir kurum özelliğinden ayrılarak daha çok toplumsal ve ekonomik ilişkiler içine giren bir örgüt haline gelmeye başlamıştır. 17. Yüzyılda Yeniçeri ocağı artık aynı zamanda bir esnaf grubu yani bir sermaye örgütlenmesi olmuştur. Yeniçeriler, Osmanlı pazarında bulunan ilk Müslüman-Türk sermaye birikimini de oluşturmuşlardır. Yeniçeriler genellikle boyacılık, marangozluk, terzilik gibi iş alanlarında çalışmaya başlamış hatta Eminönü’nde dükkanlar bile açmışlardır.

Patrona Halil İsyanı’nın Sebebi

1719’da paranın değeri düşürülmesi artık birer “esnaf” olan Yeniçerileri de oldukça yakından ilgilendirmiştir. Halkla iç içe olan Yeniçeriler halkın sorunlarını da yakından biliyorlardı. Örneğin, Osmanlı’da yöneticiler savaş hazırlıklarına başlanılan zamanlarda halktan İmdad-ı Seferiye adında yüksek vergiler alınıyordu. Fakat 1717 itibari ile alınan vergiler savaşa değil saraya gidiyor, vergilerle sarayda lüks bir hayat sürülüyordu. Örnek olarak ise Çırağan sarayı ile Sadabad’da üç yüz köşk yaptırılması halkla birlikte yeniçerilerin de tepkisini çekmiş sonucunda ise Patrona Halil önderliğinde Yeniçeriler halk ile birlikte isyanı başlatmıştır.


Etiketler: , ,

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

  1. Patrona Halil İsyanı Neden Çıkmıştır? için yorumda bulun

    Patrona Halil İsyanı Neden Çıkmıştır? için henüz bir yorumda bulunulmamış! Hemen üst alanda bulunan formu kullanarak Patrona Halil İsyanı Neden Çıkmıştır? için ilk yorumu yapabilirsin.