Mohaç Meydan Muharebesi

16. yüzyılda Osmanlı ve Avrupa arasında gerçekleştirilen savaşlardan en önemli olanı Mohaç Meydan Muharebesi'ni bu yazımızda sizinle paylaşacağız.

16. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu ve Avrupa Devletleri arasında tarihin akışını değiştirecek büyüklü küçüklü pek çok savaş yapıldı. Bunların arasında belki de en dikkat çekici olanı Avusturya-Macaristan ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki Macaristan’ın güney sınırlarına yakın olan Mohaç ovasında meydana gelen Mohaç Meydan Muharebesidir.

Mohaç Meydan Muharebesi Neden Gerçekleşti?

Belgrad’ı 1521 yılında fethederek devlet topraklarına katan padişah Kanuni Sultan Süleyman; Orta ve İç Avrupa’ya yönelik düzenleyeceği askeri harekâtlar için Belgrad şehrini bir askeri üs olarak seçmişti. Belgrad’dan sonraki hedefinin Macar Krallığı olduğu aşikardı. Ancak günümüz tarihçilerine göre Sultan Süleyman’ın asıl amacı; Macar topraklarının tamamını ele geçirmekten ziyade aynı, Fatih Sultan Mehmed’in Eflak ve Bogdan Prenslikleri’ne uyguladığı strateji gibi, Macaristan’ı bir bağlı beylik haline getirerek Habsburg İmparatorluğu’na karşı bir tampon bölge olarak kullanmaktı. Uzun vadeli olarak planlanan bu siyasette; İmparator olduktan sonra V. Karl’a karşı bir savaş başlatan ve daha sonra Pavia’da yenilip esir düşen Fransa Kralı I. François’nın kurtarılması talebi gelince Macar Krallığı mevzusu tekrar gündeme geldi ve öncelik kazandı. Osmanlı fetih hazırlıklarına başlayınca V. Karl uzun vadedeki tehlikeyi fark edip Fransızlarla anlaşarak I. François’yı esirlikten azat etti, fakat bu hamle Osmanlı İmparatorluğu’nun fetih planlarına ertelemesine sebep olmak için yeterli değildi. Ocak 1526 yılında Fransızlar tarafından Sultan Süleyman’a gönderilen bir mektuptan öğrendiğimiz üzere Fransızlar da Habsburglar’a karadan ve denizden harekât düzenlenmesine sıcak bakıyordu, özetle amaç V. Karl’ın Fransa’yı da ele geçirip Avrupa’da bir süper güç haline gelmesine engellemekti.

Sultan Süleyman, tahta çıkıp cülus dağıttıktan sonra Macarlar’a iki kez elçi göndererek anlaşmaların teyidini ve barışı tesis etmeyi amaçlamıştı. Lakin bu iki elçi de II. Lajos tarafından hapse attıralarak iki devlet arasındaki düşmanlığın fitili tek taraflı olarak yakıldı. İkinci önemli kısım da Fransız Kralı’nı esir alan ve Avrupa’da gücüne güç katan Habsburg’ların (Avrupa kaynaklarındaki yaygın adıyla Holy Roman Empire) imparatoru V. Karl’ın kız kardeşiyle evli olan Macar kralı II. Lajos’a darbe vurarak, gücünü Macarlar üzerinden V. Karl’a da hissettirmekti. Yani her halükarda stratejinin asıl hedefi; Macaristan topraklarında hâkimiyet kurmaktan ziyade Avrupa politikasının ve Avrupa’daki dengelerin Osmanlı İmparatorluğu lehine değişmesini sağlamaktı. Bu esnada II. Lajos’un asıl güvencesi eşinin abisi olan V. Karl’dı, ancak Osmanlı İmparatorluğu’nun dehası da bu noktada devreye giriyor: Sultan Süleyman’ın zamanlaması o kadar iyiydi ki V. Karl’ın o esnada burnunu kaşımaya fırsatı olmuyordu; Hem Fransızlar’la, hem iç meselelerle, hem de İtalyan Şehir Devletleri’yle eş zamanlı mücadele yürüten Habsburg İmparatoru’nun bu noktada yardım gönderemeyeceği aşikardı.

Hazırlıklarını ivedilikle tamamlayan Sultan Süleyman; 23 Nisan 1526 tarihinde yanına Rumeli Beylerbeyi ve Veziriazam İbrahim Paşa’yı alarak harekete çıktı. Daha sonra ikinci vezir Mustafa Paşa’nın, üçüncü vezir Ayas Paşa’nın ve Anadolu Beylerbeyi Behram Paşa’nın birlikleriyle beraber katılım göstermesi sonucu büyüyen ordu; aralıksız yağan yağmurların yumuşattığı ve çamurlaştırdığı arazida bata çıka yola kuruldu. Arazi şartları dolayısıyla olması gerekenden çok yavaş hareket eden ordunun güzergah planı değişmek zorunda kaldı, Semendire yolundan vazgeçerek Alacahisar tarafından harekata devam eden ordu yol üzerindeki stratejik bir kale olan Pétervárad Kalesi’ni de ele geçirerek ilerlemeyi planlıyordu. II. Lajos’un Avusturya Arşidükü Ferdinand’tan kale savunması için yardım istediği 15 Temmuz tarihli mektup hedefine ulaştığında kale çoktan kuşatılmıştı.

Mohaç Meydan Muharebesi Ne Kadar Sürdü?

Osmanlı İmparatorluğunun devasa ordusu, 28 Ağustos’ta ovaya ulaştı. Sultan Süleyman’ın çevre illere dağıttığı akıncılar aracılığıyla Macar ordusunun yardım alma ihtimali önlenmiş oldu ve arazi incelikleriyle tanındı. Macarların birbirlerine zincirlerle bağlı süvarilerinin meydan savaşındaki topyekün hücumda büyük tehlike teşkil ettiği Osmanlı Kurmayları tarafından biliniyordu. Dolayısıyla Yahyapaşazade Malkoçoğlu Bali Bey’in teklifiyle düşmanın yan ve gerilerinin hedef alınması kararı alındı. 29 Ağustos tarihinde Macar Süvarileri’nin taarruzuyla savaş resmen başladı. Alınan karar doğrultusunda ordu 3 sıra halinde arka arkaya dizildi, hedef Macar Taarruzu başladıktan sonra yanlara doğru açılarak Macar ordusunun zayıf yan kanatlarını kapana kıstırmaktı. Macar kaynaklarına göre savaşın kaybedilmesinin asıl sebebi şuydu, Macar süvarileri Osmanlı Ordusu’nun sol kanadındaki Rumeli Askerlerini bozguna uğratmıştı, ancak daha sonra yağmaya giriştiklerinden vakit kaybettiler ve yeniçerilerin yetişmesiyle iş aleyhlerine döndü. Ancak bu açıklama ne Osmanlı’nın arazi hâkimiyetini, ne de kusursuz uygulanan planını içermemektedir. Şiddetli taarruza başlayan Macarlar, Osmanlı Ordusu açıldıkça daha da içlere ilerliyordu, zafer sarhoşluğuyla disiplini iyice kaybederek düzeni bozan Macar Süvarileri Osmanlı Ordusu’nun ilk piyadesiyle karşılaşmalarından sadece 15-20 dakika sonra ordunun en gerisine kadar rahatlıkla ulaştılar, ancak orada onları bekleyen 2000 kadar tüfekli yeniçeriyle 150 kadar toptan başka bir şey değildi. Kısa sürede tabir-i caizse “telef olan” Macar Ordusu’nun asıl vuruş gücü, çok ağır zayiatla geri çekildi. Yaklaşık iki saat süren ve kesin Osmanlı Zaferiyle sonuçlanan Mohaç Meydan Muharebesi’nden sonra sonra II. Lajos kaçarken gecenin karanlığında Csele Nehri’ne düşerek boğuldu. Macar Krallığı’nın sonunu hazırlayan bu savaşla beraber yaklaşık 150 yıl sürecek olan Habsburg İmparatorluğu ve Osmanlı İmparatorluğu arasındaki mücadeleler de başlamış oldu.


Etiketler: , ,

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

  1. Mohaç Meydan Muharebesi için yorumda bulun

    Mohaç Meydan Muharebesi için henüz bir yorumda bulunulmamış! Hemen üst alanda bulunan formu kullanarak Mohaç Meydan Muharebesi için ilk yorumu yapabilirsin.