Ingmar Bergman Kimdir?

Sinema sektörünün görüp görebileceği en büyük dehalardan biri olan senaryo yazarı ve yönetmen Ingmar Bergman'ı bu yazımızda size tanıtıyoruz.

Sinema sektörünün görüp görebileceği en büyük dehalardan biri olan senaryo yazarı ve yönetmen Ingmar Bergman, 14 Temmuz 1918’de İsveç-Uppsala’da doğdu. Kariyerinde 50’den fazla ödüle layık görülen Bergman 9 Kez “Akademi En iyi Yönetmen Ödülü” adayı oldu ve 3 kez de “Akademi En iyi Yabancı Film Ödülü” kazandı. Oscar’larının yanı sıra Cannes ve Altın Aslan gibi çok prestijli ödüllerin sahibi usta yönetmen; Times Dergisi tarafından 2005 yılında gelmiş geçmiş en büyük yönetmen seçilerek hayatının son yıllarında, bir hayatın ne kadar dolu geçirebileceğinin ayaklı emsalini teşkil etmekteydi. 2007 yılında İsveç’in Fårö adasında vefat eden Bergman’ın hakkındaki en doğru yorumlardan birini ise Fransız yönetmen Bertrand Tavernier yapıyor: “Bergman; ekrana metafiziği –dini, ölümü, varoluşçuluğu- taşıyan ilk yönetmendi.”.

Bergman’ın yönetmenlik hayatını birçok ekol 5 ana döneme ayırıyor. Bu dönemler Bergman’ın gerek küresel olaylar, gerek özel yaşantısındaki dalgalanmalar üzerinden tefekkür hayatının ve sanat bakışının nasıl dalgalandığına göre tasnif edilmiş olmakla beraber net sınırlar da içermemekte. Meşhur yönetmenin ilk dönem filmleri 1940’larda çekilen filmlerinin birçoğunu kapsamakta ve genellikle ana fikir kaçınılmış yalnızlık ve varoluş problemleri olarak karşımıza geliyor. Bu dönemde 2. Dünya Savaşı’nın etkisiyle Avrupa genelinde artış gösteren ateizm oranları ve intihar temayüllerinin etkili olduğunu söylemeye gerek yok diye düşünüyorum.

2. Dönem ise savaşın yaralarının sarılmaya başladığı 1950’leri kapsamakta. Bu dönemde yönetmen filmlerinde genellikle temalar aşk, ayrılık gibi insan ilişkileri üzerinde yoğunlanmış durumda. Ayrıca yönetmenin imzalarından biri olan hemen her filmde başarılı ve parlak bir kadın oyuncu oynatma geleneği de bu dönemde başlıyor demek mümkün. Berman’ın 3. döneminde ise artık objektif tümüyle soyuta çevrilmiş durumda. Yönetmenin metafizik dünyasına girişi ve olağanüstü metaforik anlatı yeteneğinin ortaya çıkışı bu döneme tekabül ediyor. Sinemanın gelmiş geçmiş en kıymetli filmlerinden biri olan “Det Sjunde Inseglet” (Yedinci Mühür) de bu zaman aralığında çekildi.

4. Dönem ise Bergman’ın kariyeri için çok önemli olan “Tanrının Sessizliği” film üçlemesinden oluşmakta. Bu dönemde tanrı dilemmasına tekrardan dönüş yapan yönetmen, film sektöründe o ana kadar kazanmış olduğu tüm tecrübesiyle eskisine nazaran çok daha güçlü hicivler sergiliyor ve serinin ortancı filmi “Nattvärdsgâterna’da” (Kış Işığı) “tanrının öldüğünü” ilan ediyor. 5. Dönem ise artık yönetmenin imzası niteliği taşıyan “projeksiyonun varlığını vurgulama” hamlelerinin başladığı dönemler. Bu dönemde yönetmen hemen her filminde 5’ten geriye sayarak günümüz insanının artık aşina olduğu kült metotla filmlerini başlatır ancak film içerisinde zaman zaman bant görüntülerini kullanarak, zaman zaman da filmin düğüm ve çözüm anlarında bantın koptuğu izlenimini yaratarak seyircisine sinemanın tamamen soyut bir düzlem olduğunu vurgulamayı da ihmal etmez. Bu dönemde Bergman’ın kullandığı “parçalama tekniği” ve daha birçok şey sinema dünyasına kazandırılmıştır. Ayrıca yönetmenin en bilinen filmlerinin başında gelen “Persona” da bu dönemde çekilmiştir. Yazının sonlarına gelirken usta yönetmenden bir alıntı yapmak istiyorum: “Gençken, ölmekten ve ölümün kendisinde çıldırasıya korkardım, ancak şimdi düşününce bunun doğa tarafından gerçekleştirilen çok akıllıca bir düzenleme olduğunu görüyorum. Ölüm yok eden ve temizleyen parlak bir ışık gibi, aslında bakarsak şikâyet edilecek hiçbir şey yok.”. Sinema âlemine sayısız katkısı ve başyapıt niteliğindeki onlarca niteliğiyle ölümsüzlüğünü çoktan ilan eden büyük ustayı, ölümünün 13. yılına yaklaşırken saygıyla anıyoruz.


Etiketler: , ,

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

  1. Ingmar Bergman Kimdir? için yorumda bulun

    Ingmar Bergman Kimdir? için henüz bir yorumda bulunulmamış! Hemen üst alanda bulunan formu kullanarak Ingmar Bergman Kimdir? için ilk yorumu yapabilirsin.