Geçmiş zamanlarda yaşanan ekonomik krizler

2020 pek iyi başlamamış ve başka bir durgunluktayız. Bu kez, bir ölüm kalım durumu olduğu için iş kayıplarından daha fazla endişelenmemiz gerekiyor. Bu gerçekten korkutucu olsa da, bunun ABD’nin ilk kez ekonomik bir depresyondan geçmediğini hatırlamamız gerekir.

Ülke ortaya çıktığı günden bu yana toplam 47 girinti vardı ve bunların her birinden kurtulduk. Daha önce yapmış olsaydık, iyileşmesi ne kadar sürerse sürsün, tekrar yapabiliriz.

Devrimci savaş ekonomik depresyona yol açar. Kredi bilgileri: Wikimedia Commons

20. 1785 paniği

1785 Paniği resmi olarak genç ulusumuzun ekonomisindeki ilk kaza oldu. Devrim Savaşı’ndan hemen sonra insanlar son derece iyimser davrandılar, bu yüzden ekonomik bir patlama yaşandı. İnsanlar yeni iş kurmak için kredi alıyorlardı. Ne kadar ödünç alabilecekleri konusunda bir sınır yoktu, bu yüzden birçok insan bankalara çok büyük miktarda borç borçluydu. Ancak Amerikalılar, diğer devletler arasında mal ve hizmet ticareti yapmak yerine, eski kolonilerinden ürün satın almaya hazır büyük bir altyapı inşa etmiş olan İngiltere’den mal almaya ve satmaya başladılar.  

Boston Çay Partisi, ABD-İngiltere ticareti arasındaki gerilimi artıran bir olaydı. Kredi bilgileri: Wikimedia Commons

Ne yazık ki, İngiltere ABD ile ticari bir anlaşma yapmayı reddetti. Gerçek bir ticaret anlaşması olmadan bu, insanların ürünlerini satabilecekleri konusunda akıllara düşüyor. Bu insanların paniğe kapılmasına neden oldu. Bu durumdan sonra, Amerikan halkı bunun bir daha gerçekleşmemesi için daha güçlü bir federal hükümet duygusu talep etti. Yurtdışında müşteri aramak yerine devletler arasında ticaret yapmaya başladılar. Sonunda, panik sakinleşti ve dünyadaki her şey iyiydi (1789’a kadar).

1745’ten Hollandalı New York Penny. Kredi: GovMint

19. 1789 Bakır Paniği

1785’teki durgunluktan sadece birkaç yıl sonra Amerikalıların başka bir sorunu daha vardı. 1781’de devletlere şu an “Sömürge Paraları” adı verilen kendi bakır paralarını yaratma gücü verildi. Bununla birlikte, insanlar ham bakıra eriştikten sonra, dolandırıcıların sahte paralar oluşturdukları keşfedildi. Deneyimli demirciler, mevcut bir madeni paradan nasıl kalıp yapılacağını ve erimiş bakırın içine nasıl döküleceğini biliyordu ve sınırsız para kazanıyordu. Aniden, kimse cebindeki paranın gerçek para birimi olup olmadığını bilmiyordu. Bu durum, sahte vakaların çoğunu buldukları kuzey eyaletlerindeki ekonomiyi tamamen durdurdu.

Bakır Panik’ten sonra Amerika Birleşik Devletleri’nde kağıt banknotlar oluşturuldu. Kredi bilgileri: Military Treasury

Sorunun çözümü kağıt para yaratmaktı. O sırada, görüntüler yalnızca bir baskı makinesi kullanılmadan kağıda koyulabilir. Metal plakalar bir zanaatkar tarafından elle kesilmeli ve kağıda gitmeden önce mürekkebe bastırılmalıdır. Birisinin orijinal metal plakadaki görüntüleri hatasız bir şekilde mükemmel bir şekilde yeniden oluşturması neredeyse imkansızdı. Tabii ki, teknoloji geliştikçe, insanlar sonunda sahte kağıt para kazanmanın bir yolunu buldular. Ancak bu değişim insanları sakinleştirmeye yardımcı oldu ve insanlar tekrar para harcama konusunda kendilerini rahat hissettiklerinde ekonomi düzeldi.

James Greenleaf, borçlarını önlemek için kaçmak zorunda kalan bir kara spekülatörü. Kredi bilgileri: Wikimedia Commons

18. 1796-97 Paniği

1700’lerin sonunda, Birleşik Devletler genişliyordu. Yeni kasabalar düzenli olarak genişletiliyordu. Bu, insanların bir arsa satın alacağı ve değerin artacağı düşüncesiyle üzerinde durduğu bir yatırım tekniği olan “arazi spekülasyonu” nun yükselmesine neden oldu. Arazi spekülasyonları 1700’lerin sonlarında o kadar yaygın hale geldi ki fiyatlar yükselmeye devam etti ve ekonomide kabarcıklara neden oldu.

Tarihi kazaya rağmen, Amerikan tarihinin geri kalanı için arazi spekülasyonları devam etti. Kredi bilgileri: Wikimedia Commons

Son olarak, 1796’da İngiltere Bankası acı çekmeye başladı ve toprak kabarcığı patladı. Artık pek çok insan şişirilmiş fiyatlarla parsel satın almıyor. Bu, arazi spekülatörlerini herhangi bir kâr elde etmeden bir ton borç içinde bıraktı. Yatırımcılar paniğe kapılıyordu ve birçoğu kelimenin tam anlamıyla kaçmak zorunda kaldı. En ünlülerinden biri, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki en zengin arazi spekülatörlerinden biri olan James Greenleaf adında bir adamdı. Karadaki ipotekleri için o kadar fazla borcu vardı ki, borçlu hapishanesinde bir yıl geçirmek zorunda kaldı. Hayatının geri kalanında, dava açılmaya devam etti ve yetkililerden kaçınmak için eyaletten eyalete kaçmak zorunda kaldı.

Thomas Jefferson, Amerikan gemilerine korsanlar tarafından saldırı düzenlendiği için 1807 Embargo Yasasını çıkardı. Kredi bilgileri: Wikimedia Commons

17. 1807’deki Depresyon

Birleşik Devletler ve İngiltere, Devrim Savaşı’ndan sonra onlarca yıl hala sorunlarını çözememişlerdi. 1803’ten itibaren, Fransa ve İngiltere Napolyon Savaşları ile savaşıyordu. Amerikan ticari gemileri ele geçiriliyor ve mallar çalınıyordu. Thomas Jefferson, Amerikan gemilerini korsanlardan korumak için tarafsızlığı savunmaya çalıştı, ancak reddedildi. Böylece Jefferson, ABD, İngiltere ve Fransa arasında mal ticaretini yasaklayan 1807 Embargo Yasasını imzalamaya karar verdi. Malların çalınmasını engellemenin tek yolu buydu, ancak nakliye endüstrileri aniden yelken açacaktı.

1807 Ambargosunu eleştiren politik bir karikatür. Kredi: Wikimedia Commons

Birçok Amerikan işletmesi eski ülke ile ticaret yapmaya güveniyordu, böylece artık kâr elde edemiyorlardı. Vatandaşlar artık ihtiyaç duydukları ürünleri bulamadılar. Bu ekonomik bir depresyonu tetikledi. Ambargo, Jefferson artık Başkan olmadığında 15 ay sonra kaldırıldı. Ancak, bu olay, 1812 Savaşı’nın birkaç yıl sonra gerçekleşmesinin nedenlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Başkanın o zaman ne düşündüğü hakkında daha fazla bilgi edinmek istiyorsanız, Thomas Jefferson’un Kağıtları’na göz atın .

Napolyon Savaşları yıllarca sürdü. Kredi bilgileri: Wikimedia Commons

16. Napolyon Sonrası Depresyon

Napolyon Savaşları 1815’te sona erdikten sonra İngiltere’de çok kısa bir tekstil patlaması yaşandı. Savaşın bitiminden önce dokumacılara haftada 15 şilin ödendi. Bununla birlikte, artan sayıda gazinin iş aramasıyla birlikte, fabrika sahipleri ücreti haftada sadece 5 şilin altına düşürdü. İnsanlar bir iş için çaresizdiler ve ücret kesintisi yapmak istiyorlardı. Aynı zamanda İngiltere, yabancı tarım ithal eden herkese büyük vergi getiren Mısır Yasalarını yürürlüğe koydu. Etrafında daha az yiyecek bulunması, tahıl maliyetinin artmasına neden oldu. İnsanlar daha az para kazanıyorlardı, bu da ücretlerin yiyeceğe gittiği anlamına geliyordu.

Waterloo Savaşı. Kredi bilgileri: Wikimedia Commons

İngiliz ekonomisindeki bu faktör kombinasyonu, banknotların değerini düşüren enflasyona neden oldu. Küresel bir ekonomi olarak bu enflasyon Amerika Birleşik Devletleri’ne de taşındı. Amerikalıları gerçekten etkilemesi birkaç yıl sürdü, ancak Napolyon Sonrası Depresyon olarak da bilinen 1819 Paniğini tetikledi. Amerika Birleşik Devletleri’nde bankalar çöktü, haciz, borsa çöktü ve işsizlik vardı. İşletmeler işçilerine ödeme yapmayı göze alamadığı için üretimde de bir azalma oldu. Yoksulluk ve bu dönemdeki mücadeleler hakkında yazılmış en ünlü romanlardan birine Victor Hugo tarafından Les Miserables denir . 

İnsanların paralarını 1857’de aldıkları bankalara hücum. Kredi: Wikimedia Commons

15. 1857 Paniği

1844 yılında, İngiliz Bankalar Şartı Yasası bankaların paralarını altın rezervleriyle desteklemelerini istedi. Bu İngiltere’de küçük bir paniğe neden oldu. İlk başta, Amerikalılar için işler harikaydı çünkü Kaliforniya’da altın keşfettiler. Artan talep için arz yaratabildiler. Kısa süre sonra, New York’taki bankalar tıpkı Londra’daki kurumlar gibi altın rezervlerini tutmaya başladı. Ancak, birkaç kilit olay ekonomik bir çöküşü tetikledi. İlk olarak, tekne 1857’de battığında USS Orta Amerika’da büyük bir altın sevkiyatı kaybedildi. Ohio Hayat Sigortası ve Güven şirketi kısa süre sonra iflas ilan etti. Bir zamanlar patlayan bir iş olan demiryolları masraflarını azaltmaya ve insanları bırakmaya başladı. İşini sürdüren işçilere daha az maaş verildi.

1857 panik üzerinde tartışmaya kızgın bankacılar. Kredi: Wikimedia Commons

İnsanlar paralarını Ohio Life Insurance and Trust Company gibi iflas edeceklerinden korkmaya başladılar. Banka mevduatlarına ilişkin FDIC garantileri 1933’e kadar olmayacaktı, bu yüzden bankaları iflas ilan ettiyse insanların paralarını kaybedebilecekleri gerçeği herhangi bir bankanın güvenilmemesi için yeterliydi . İşletmeler domino etkisi gibi başarısız olmaya başladı. Bu zamandan önce ekonomik zorluklar, meydana geldiği yakın bölgeye ayrıldı. Şimdi, bir üretim alanı acı çektiğinde, tüm dünya da acı çekti. Ekonomi 1861’e kadar toparlanmaya başlamamıştır.

Oliver Twist’in ünlü dizisi, “Lütfen efendim, biraz daha alabilir miyim?” Kredi bilgileri: Wikimedia Commons

14. Uzun Bunalım

Çok az insan orijinal “Büyük Buhran” ın aslında 1873’te olduğunu ve daha sonra “Uzun Depresyon” olarak yeniden adlandırıldığını biliyor. Bu depresyon İngiltere’de başladı ve bazı tarihçiler 1896’ya kadar Viktorya dönemine kadar sürdüğüne inanıyorlar. O zamandan Charles Dickens’ın Oliver Twist’i gibi hikayeleri düşündüğünüzde , zenginler ve fakirler arasındaki büyük boşluğu hayal edebilirsiniz. Zenginler her zamanki gibi hayattan zevk alırken insanlar işyerlerine gönderiliyordu. Amerika’da son zamanlarda İkinci Sanayi Devrimi ve İç Savaşı sona erdirmiştik. Bu depresyon, İngiltere’yi etkilemeye başladıktan ve dünyaya yayılmasından kısa bir süre sonra vuruldu.

Uzun Bunalım’ın banka işlemleri sırasında, erkekler paralarını geri almak için bankalara girmeye çalışan birbirlerinin omuzlarına bürüneceklerdi. Kredi bilgileri: Wikimedia Commons

Uzun Bunalım’da yıllarca Amerika’daki işsizlik oranı% 8,5 ile% 14 arasındaydı. Anıtsal olaylardan biri 18 Eylül 1873’te Kara Perşembe olarak adlandırıldı. Jay Cooke & Company adlı bir banka iflas ilan etti ve diğer bazı finansal kurumlar da bunu izledi. Panik satış çok yoğundu, New York Borsası sadece iki gün sonra kapanmak zorunda kaldı. 

New York’ta bir banka çalıştırmak fotoğraf. Kredi bilgileri: Wikimedia Commons

13. Knickerbocker Krizi

Bu, 1907 Ekiminde üç haftalık kısa bir krizdi. Aniden, New York Borsası değerinin% 50’si düştü. İnsanlar panikledi ve paralarını bankalardan ve hisse senetlerinden çekerek değerlerin düşmesine neden oldu. NYC’nin üçüncü büyük finans kurumu olan Knickerbocker Trust Company de dahil olmak üzere birçok banka iflas etti. Ortalama bir Amerikalı işçi bankacılık sistemine olan güvenini kaybetti ve herkes paralarını nakit olarak tuttu. Bu kadar korkuyla, ekonominin çökebileceği gerçek bir olasılık vardı.

Fotoğraf JP Morgan. Kredi bilgileri: Wikimedia Commons

Ekonomiyi bu panikten kurtaran tek şey, JP Morgan’ın bankalara geri koymak için kendi parasını teklif etmesiydi. Diğer New York milyonerlerini de aynısını yapmaya teşvik etti. İşe yaradı ve ülkenin en güçlü adamları bankacılık sistemine destek göstermek için yontuldu. Ekonomik sistemdeki bu açık konuların tartışılması, Bağımsız Hazine Sistemi ve Federal Rezerv’in oluşturulmasına ilham verdi. Morgan sadece ekonominin korunmasına yardımcı olmakla kalmadı, aynı zamanda kendi bankasının gelecekte başarılı olmasına yardımcı oldu. Bu hayat hakkında daha fazla bilgi edinmek ve şöhret ve servet kazanmak istiyorsanız , Morgan’ın Evi: Bir Amerikan Bankacılık Hanedanı ve Modern Finansın Yükselişi’ne göz atın.

Alman çocukları hiperenflasyon sırasında işçilik için izleri kesiyor. Kredi bilgileri: Wikipedia Commons

12. I. Dünya Savaşı Sonrası Durgunluk

Birinci Dünya Savaşı bittikten sonra neredeyse her ülke maddi olarak acı çekiyordu. ABD’de, çok sayıda gazinin iş gücüne tekrar girmesi nedeniyle 1918-1919 yılları arasında kısa bir durgunluk yaşandı. ABD savaş zamanı ürünleri üretmeye alışmıştı, bu yüzden ülkeyi barış zamanlarına döndürmek için bir düzenleme dönemi vardı. 1920’de 1920’de Buhran’a çarptılar. Almanya, I. Dünya Savaşı’ndan sonra diğer ülkelere o kadar fazla borcun vardı ki hazineleri daha fazla para basmaya başladı. Ekonomiye bu yeni para akışı hiperinflasyon dönemine neden oldu. Para çok değersizdi, insanlar evlerini ısıtmak için yakıyordu. 

Washington DC’deki geçit töreni I.Dünya Savaşı’ndan askerleri tekrar karşılayacak. Kredi: Wikimedia Commons

Almanya’daki bu sorunlar sonunda tüm dünyayı etkiledi. ABD ekonomisi Almanya’nın yanında gerilemeye başladı. İlk başta, bu krizin Büyük Britanya’ya ulaşması uzun zaman aldı. Ancak 1922’de işsizlik oranları% 17’ye yükseldi. Bu depresyon sona erdiğinde, ABD ekonomisi “Kükreyen ’20’ler” olarak bilinen bir dönemde patladı. I. Dünya Savaşı Sonrası Durgunluk ve 1920 Depresyonu hakkında daha fazla bilgi edinmek istiyorsanız Paranın Düşüşü: Almanya’nın Hiperenflasyonu ve Orta Sınıfın Tahribatı’na bakın. 

Ford montaj hattındaki işçiler. Kredi bilgileri: Wikimedia Commons

11. 1926 Ford’un Durgunluğu

Ford Recession, ekonominin bazen daha iyi hale gelmeden önce daha da kötüleşmesi gerektiğinin mükemmel bir örneğidir. Ekonomi 1920 Depresyonundan toparlanıyordu. 1926’da Henry Ford, yeni arabası Model A’nın üretimine başlamak için araba fabrikalarını altı ay boyunca kapattığını duyurdu. Bu, şirketin bu kadar uzun bir süre kapanmadan hayatta kalabileceğini merak ederek insanları gerginleştirdi. Tüketiciler artık yeni araba alamadılar. Bu durgunluk çok kısa ve hafifti.

Ford Model T. Kredisi: Wikimedia Commons

Ford fabrikalarını tekrar açtığında, işçilerinin beş gün, 40 saat çalışma haftası olacağını açıkladı. Sonunda, diğer işletmeler davayı takip etmeye başladı ve bu çoğu insan için yeni standart hafta oldu. Ayrıca işçilerine ortalamadan daha fazla para ödedi ve onlara adil davrandı. Daha önce, işverenler insanları fazla mesaiye ve hafta sonları çalışmaya zorladı. Daha tutarlı bir çalışma programına ve daha yüksek ücrete sahip olmak, insanların daha fazla para kazanmasına ve bolca boş zaman geçirmesine yardımcı oldu. Birçok tarihçi bu olayı Kükreyen 20’li yılların başlangıcı olarak ifade eder. Henry Ford hakkında daha fazla bilgi edinmek istiyorsanız, My Life and Work adlı otobiyografisine göz atın .

Büyük Buhran döneminde işsiz işçiler. Kredi bilgileri: Shutterstock

10. Büyük Buhran

Büyük Buhran, tarihteki en ağır ekonomik kriz olarak adlandırıldı. Bu, 29 Ekim 1929’da ‘Kara Salı’ olarak bilinen borsa çöküşüyle ​​başladı. Bu birkaç ay durgunluk başladı. İşsizlik% 23’e yükseldiğinde, Amerika Birleşik Devletleri 1930’a kadar resmen depresyondaydı. Sorun ancak ülke genelinde “Toz Kasesi” olarak bilinen ciddi bir kuraklık olduğunda daha da kötüleşti. Mahsuller kuru toprakta yetişemedi ve toz fırtınaları Orta Batı’daki Amerikalılar için günlük hayatı tehdit etti.

1931’de Amerika Birleşik Devletleri Bankası’nın dışındaki protestolar. Kredi: Wikimedia Commons

John Steinbeck’in Gazap Üzümleri adlı bir roman , Büyük Buhran sırasında yaşamın en iyi tasvirlerinden biridir. Kitapta Steinbeck, kaç Amerikan ailenin ülke çapında seyahat ettiğini, sadece zaten alındıklarını öğrenmek için yeni iş bulmak için trajik gerçek hikayesini anlatıyor. Birçok çiftçi, herhangi bir ücret ödemeden iş karşılığında sadece yemek ve konaklama teklif etti. Amerikan depresyonu olarak başlayan şey hızla tüm dünyayı etkiledi. Küresel gayri safi yurtiçi hasıla (GSYİH)% 15 düştü. Bazı ülkeler ancak II. Dünya Savaşı’nın başında tekrar düşmek için toparlanmaya başladı.

Sivil Koruma Kolordu için Cuyahoga Vadisi Milli Parkı olacak karada bir yol bırakan genç erkekler. Kredi bilgileri: Wikimedia Commons

9. 1937-1938’in durgunluğu

Başkan Franklin D. Roosevelt, ülke çapında yeni işler yaratan Yeni Anlaşmayı yürürlüğe koyarak Amerikalıların Büyük Buhran’dan kurtulmasına yardımcı oldu. Bu projelerden biri, genç erkeklere genç insanlara ve 20’li yıllarda doğal kaynak geliştiren iş veren Sivil Koruma Kolordusu’dur. Köprüler, yollar ve localar inşa ederek milli parkları ve eyalet parklarını iyileştirmek için çok çalıştılar. Bu adamların çoğu Amerikan vahşi doğasında bir alan geliştirene kadar kırsal kamplarda yaşayacaktı. Evli olmayan genç kadınlar, bir büroda faydalı olacak becerileri öğrenmek için Federal Acil Yardım İdaresi (FERA) tarafından yürütülen kamplara gönderildi.

1934’te FERA işsiz, evli olmayan kadın kampları, yazma ve stenografi gibi idari becerileri öğrendi. Kredi bilgileri: Wikimedia Commons.

Bu programlar sürdüğü sürece harikaydı, ancak tek sorun, ABD hükümetinin Yeni Anlaşmayı eyleme dökmek için muazzam miktarda para harcamasıydı. Federal olarak finanse edilen iş projelerindeki bu düşüş, 1937’nin Durgunluğunu tetikledi. Yeni Anlaşma’dan gelen fonlar kuruduktan sonra insanlar için daha az iş vardı. Federal Rezerv de enflasyonu önlemek için çok katı bir hale geliyordu. Neyse ki, bu büyük bir kriz değildi ve sadece 1938’e kadar sürdü.

“Öpücük” olarak bilinen ünlü bir fotoğraf. Bir denizci bir hemşire Times Square’de VJ gününde öper. Kredi bilgileri: Wikimedia Commons

8. II. Dünya Savaşı Sonrası Durgunluk

1945’te İkinci Dünya Savaşı sona erdiğinde, ABD hükümeti harcamalarının çoğunu durdurdu. Kaynaklarının birçoğunu orduya tükettiler. Çoğu insanın bildiği gibi, askerler evlenmek ve ünlü Baby Boom olan aileleri başlatmak için evden döndüler. Ekonominin durgunluğa düşmesinin tek nedeni, ülkenin savaş zamanından barış zamanına geçiş yapmakta zorlanmasıydı. Kadınlar geleneksel olarak erkeklere verilen fabrika işlerinin çoğunu devraldı. Ama şimdi, birçoğu evleniyor ve evde kalmaya başlıyordu.

II. Dünya Savaşı’ndan sonra, Bebek Patlaması olarak bilinen bir zaman vardı. Kredi bilgileri: Wikimedia Commons

Bu 1945 durgunluğu çok kısa sürdü, sadece sekiz ay sürdü. I. Dünya Savaşı’nı izleyen durgunluk kadar kötü bir yer değildi. Kısa bir süre sonra, işler tekrar harika oldu ve insanlar araba yolunda bir arabaya sahip bir ev sahibi olma Amerikan Rüyası’na satın almaya başladılar. 1948’de, 11 ay süren ve 1949’da sona eren bir başka kısa durgunluk vardı.

Kore Savaşı’ndan sonra ABD’de kısa bir durgunluk yaşandı. Kredi bilgileri: Wikimedia Commons

7. 50’li ve 60’lı yılların durgunluğu

Kore Savaşı sırasında, ABD hükümeti orduya çok para pompaladı. Federal Rezerv bunun enflasyona neden olabileceğinden şüphelendi. Böylece daha sıkı kısıtlamalara girmeye başladılar. Ancak, enflasyon tahmin ettikleri gibi olmadı, bu yüzden ekonomiye zarar verdi. Ayrıca ABD Hazinesi’nden ayrı bir varlık olmak istiyorlardı. Tüm hesaplara göre, bu durgunluk nispeten ılımlı ve çok kısaydı, sadece 10 ay sürdü.

ABD hükümeti Kore Savaşı sırasında orduya para pompaladı, bu yüzden Federal Rezerv bunun enflasyonu tetikleyeceğinden korkuyordu. Kredi bilgileri: Wikimedia Commons

1950’lerin ve 60’ların geri kalanında, bir yıldan az süren birkaç kısa durgunluk vardı. Bunların hepsine esas olarak faiz oranlarını artıran Federal Rezerv ve yeni para politikaları neden oldu. ABD’nin Büyük Buhran’dan önce gördüğü büyük çöküşlerle karşılaştırıldığında, bu ekonomik meseleler çok hafifti. Fed, temelde, şeylerin büyük planında ne yaptığını biliyordu.

1973 yılında ülke ambargo nedeniyle gaz sıkıntısı yaşadı. Kredi bilgileri: The Balance

6. 1973 Petrol Krizi

1973 yılında Arap Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü petrol ihracatına yönelik ambargo ilan etti. Özellikle Yom Kippur Savaşı sırasında İsrail’i destekleyen ülkeleri hedef alıyordu. Buna ABD, İngiltere ve diğer bazı ülkeler de dahildi. 1973’te borsa çökmesi de oldu. Bu durum “stagflasyon durgunluğu” olarak bilinen duruma neden oldu. Bu hem enflasyonun hem de işsizliğin yüksek olduğu zamandır. Ekonomistler stagflasyonu düzeltmek için normal durgunluktan daha zor olduğunu düşünüyorlar. Ama sadece bir yıl sürdü.

Petrol krizinde benzin almak için bekleyen uzun araba hatları. Kredi bilgileri: NPR

Ambargo ilan edildiğinde, Amerikalılar artık benzin kalmadan dolmak için benzin istasyonlarına koştu. Benzin istasyonları ne kadar insan alabileceği konusunda sınırlar koyuyor ve birçok istasyon “Üzgünüm, gaz yok” diyerek dev boyalar püskürtmek zorunda kaldı. Petrol ambargosu 1974’te sona erdi, ancak kalıcı hasar bıraktı. Benzin fiyatı% 400 arttı. Petrol fiyatı varil başına 3 $ ‘dan 12 $’ a çıktı. Batı dünyasındaki insanlar gaz fiyatlarının fırlamasına alışmak zorunda kaldılar. Birkaç yıl sonra, 1979’da ikinci bir “petrol şoku” yaşandı. 

Washington DC’deki Federal Rezerv’in merkezi olan Eccles binası. Kredi bilgileri: Wikimedia Commons

5. 1980’lerin Başındaki Durgunluk

1970’lerin sonlarında enflasyon yükselmeye başlamıştı. 1980 yılında Federal Rezerv, enflasyonla mücadele etmenin tek yolunun faiz oranlarını yükseltmek olduğuna karar verdi. Ayrıca ortalama bir kişinin otomobil kredisi, ipotek ve tüketici kredisine hak kazanmasını zorlaştırdılar. Bu önlemler ekonomiyi düzeltmek için alınmış olsa da, tam tersini yaptı. İnsanlar artık kredi almaya hak kazanamayacağı için büyük bilet ürünleri almayı bıraktılar. 1 milyondan fazla insan işinden çıkarıldı. Otomotiv ve inşaat sektöründeki insanlar en ağır darbe aldı. Ancak, restoranlar ve oteller gibi diğer endüstriler hala güçlüydü.

Ronald Reagan, Amerikan Ekonomik Vergi Yasası’nı Amerikan halkına açıklıyor. Kredi bilgileri: Wikimedia Commons

1981’de bunun bir sorun olduğu açıktı. Federal Rezerv o yıl hiçbir ekonomik büyüme olmayacağını itiraf etti, ancak oranları artırma kararlarında kararlıydı. Başkan Ronald Reagan göreve başladığında 1981 tarihli Ekonomik Kurtarma Vergi Yasası’nı çıkardı. Bu plan Başkan’ın umduğu kadar işe yaramadı. Vergi indirimi, işsiz insanlara yardım etmek için çok az şey yaptı. 1983’e gelindiğinde Amerikalılar kredi puanları üzerinde çalıştılar. Ekonomide bir patlama oldu ve daha fazla insan, daha yüksek faiz oranlarıyla bile bir kez daha ev ve araba satın alıyordu.

Başkan Bush 1990 yılında Körfez Savaşı sırasında Amerikan askerlerini selamladı. Kredi bilgileri: Wikimedia Commons

4. 1990’ların Başındaki Durgunluk

1986 vergi reform yasası inşa evlere daha fazla kişi yardım etti, böylece inşaat sektöründe bir patlama oldu. Ancak, bu yeni mülk fazlalığı ile arz ve talep konusu haline geldi. Bu, halihazırda piyasada olan evlerin toplam değerini düşürdü ve inşaat şirketleri işçilerini işten çıkarmaya başladı. Tıpkı 80’li yılların başındaki resesyon gibi, Federal Rezerv de enflasyonu bir kez daha kontrol etmeye çalıştı. 

90’lı yıllarda gaz fiyatları hala 1 doların altındaydı, ancak yine de savaşa gidecek kadar yüksek olduğu düşünülüyordu. Kredi: The New York Times.

1990 Petrol Fiyatı Şoku, Irak’ın Kuveyt’i işgalinden sonra meydana gelen anıtsal bir olaydı. Namlu başına ortalama fiyat 13 $ ‘dan 36 $’ a yaklaştı, bu da Amerikalı tüketicilerin tanklarını doldurmak için daha fazla ödeme yapmaları gerektiği anlamına geliyordu. Başkan George HW Bush, bunun Körfez Savaşı’nda birlik oluşturduğu Amerikan halkına olmasını istemedi. Savaş sona erdiğinde ve gazın fiyatı yükseldiğinde Amerikan ekonomisi yeniden patlamaya başladı.

2000’lerin başında, web spekülasyonu nokta com balonuna yol açtı. Kredi bilgileri: Shutterstock

3. Nokta Com Kabarcık

Dünya Çapında Ağ ilk kez 1990’larda ortaya çıktığında, insanlar bilgiyi dünyaya yayabilen bu yeni teknoloji beni heyecanlandırdı. Çok az insan internetin nasıl çalıştığını ya da bir web sitesinin nasıl yapılacağını anladı. Daha azı bir alan adının gerçek değerini anladı. Borsada yeni dot-com şirketleri ortaya çıktı ve değerlerinin üzerinde spekülasyonlarda bir patlama oldu. Şirketler büyük bir alana sahip oldukları için muazzam miktarda para kazanıyorlardı. Bu işletmelerin çoğu aslında kârlı değildi ve yatırımcılar sadece İnternet’in geleceği fikrine dayanıyordu, bu nedenle büyük bir alan değerli bir yatırımdı.

Birçok kişi gelecekte hangi web sitelerinin değer taşıyacağını tahmin etti. Kredi bilgileri: Shutterstock

Nokta com kabarcık patlamasından sonra, insanlar bir web sitesi bir etki alanı adı veya gösterişli açılış sayfası yerine yardımcı olması gereken gerçek değerini fark etti. Tıpkı gerçek bir tuğla ve harç işi gibi, hayatta kalabilmek için bir müşteriye gerçek değer yaratmak için bir çevrimiçi işletme gerekiyordu. Amazon , gerçek değeri olan bir internet şirketine bir örnektir, çünkü gerçek dünyadaki bir sorunu çözmüştür. 2001’de Amazon hissesi hisse başına sadece 5,97 dolardı. Bugün hisse senedi fiyatı hisse başına 1940,10 $ ‘ dır.

Çoğumuz Büyük Durgunluk’ta yaşadığımızı hatırlayacak kadar yaşlıyız. Kredi bilgileri: Shutterstock

2. Büyük Durgunluk

Büyük Buhran’ın yanında, 2008 Büyük Durgunluk ABD’nin ikinci en kötü ekonomik gerilemesi olarak kabul edildi. Durgunluğa doğru ilerlerken, gayrimenkulde bir kabarcık vardı. Bir ipoteğe hak kazanmak kolaydı. Aylık ödemelerini gerçekten karşılayamayan birçok kişi ev satın alıyordu. Gayrimenkul değerleri her yıl daha da yükselmeye devam etti ve bu da güvenli bir yatırım olduğu yanılsamasını verdi. Ancak 2005-2006’dan itibaren niteliksiz ev sahipleri ipoteklerini ödemekten uzaklaşmaya başladılar. Bankalar ipotekli menkul kıymetler satıyorlardı. Yeni krediler alan Amerikalıların sayısında keskin bir düşüş oldu ve bu da subprime mortgage krizine yol açtı. Bu talihsiz olaylar dizisi 2008 kazasını tetikledi.

Konut piyasası 2008 yılındaki durgunluk döneminde çöktü. Kredi bilgileri: Shutterstock

Durgunluğun resmi tarihleri ​​Aralık 2007’den Haziran 2009’a kadar sürdü. Ancak, bu çöküşün iş piyasası için uzun süren etkileri oldu. Çoğu üst düzey pozisyon en az beş yıllık deneyim gerektiriyordu. Amerikan tarihinde ilk kez, McDonald’s’ta Lisans Derecesi olan birini görmek garip değildi. Büyük Durgunluğa neden olanların en iyi açıklamalarından biri, Michael Lewis’in The Big Short: Inside the Doomsday Machine kitabına dayanan The Big Short filmi .

Bitcoin’in balonu 2017’de patladı. Kredi: Shutterstock

1. Bitcoin Balonu

Bitcoin balonunun patlaması, sadece kripto para piyasasını etkilediğinden tam olarak bir durgunluk veya depresyon olarak nitelendirilmez. Bununla birlikte, ekonomide ve pazarların insan psikolojisine dayalı olarak nasıl hareket ettiği konusunda çok değerli dersler almaktadır. Bitcoin’in değeri, sadece küçük bir grup blockchain meraklısı tarafından kullanılırken istikrarlı bir şekilde yükseliyordu. 2017 yılında 20.000 doların üzerinde rekor seviyelere ulaştı. Herkes bir parça Bitcoin istedi çünkü değerlerin yükselmeye devam edebileceğine inanıyorlardı. Bu insanların çok azı blockchain teknolojisinin nasıl çalıştığını anladı. Birçok insan bunu 1637’de Hollanda’da meydana gelen çiçek soğanlarının spekülasyonunu yapan Lale Mania ile karşılaştırdı.

Kripto para, değerin patladığı ve patladığı dönemleri yaşar. Kredi bilgileri: Shutterstock

Lale Mania etkinliği 1841’de Olağanüstü Popüler Sanrılar ve Charles Mackay tarafından yazılan Kalabalık Çılgınlığı adlı bir kitapta popüler hale getirildi. İnsanlar bazılarının Bitcoin satın almak için evlerini satıp ipotek ettiği noktaya kadar çılgınca satın almaya devam ettiler. Diğerleri kredi aldılar ya da hayat tasarruflarını tam olarak anlamadıkları bir yatırıma döktüler. Sonra, kabarcık patladı ve fiyatlar o zamandan beri düştü. Mevcut krizden önce, Bitcoin’in değeri nihayet 10.000 doların biraz üzerine çıkmıştı. Bu yazı Nisan 2020’de yazıldığında, Bitcoin 6.000 doların üzerinde bir değere sahipti.


Etiketler:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

  1. Geçmiş zamanlarda yaşanan ekonomik krizler için yorumda bulun

    Geçmiş zamanlarda yaşanan ekonomik krizler için henüz bir yorumda bulunulmamış! Hemen üst alanda bulunan formu kullanarak Geçmiş zamanlarda yaşanan ekonomik krizler için ilk yorumu yapabilirsin.